Orhan ALTUNER

Orhan ALTUNER

Klinik Psikolog

ÇOCUK VE ÖLÜM

11 Mayıs 2021 - 11:31

Bazen bu konu çok acil ve danışılması elzem bir konu olarak karşımıza çıkıyor. Bu
konuda bir çocuğa nasıl yaklaşacağını bilemeyebiliyor insanlar. Bazıları tanıdık vasıtası ile
bir psikoloğa ulaşabilirse ne mutlu. Maalesef herkes bu imkana sahip olamayabiliyor. Bu
durumu düşünerek bu yazıyı yazma ihtiyacı hissettim. Çocuklara daha sağlıklı ve daha
doğru nasıl yaklaşabiliriz diye.

Ölümde yaşam kadar doğal ve olağan bir durum. Ölüm bilinmezliği itibariyle
bahsedilmesi ve anlatılması zor bir konu. Hele ki karşınızda bir çocuk varsa.
Peki bu konuda nelere dikkat edilmesi gerekir?

Öncelikle en önemli konu çocuğa bunun en kısa sürede açıklanmasıdır. Bir kaç gün
beklemek, Ortam sakinleşince açıklamak, defnettikten sonra açıklamak tavsiye
edilmemektedir. Sizin beklettiğiniz bu açıklamayı dışardan birinden ve sağlıklı olmayan
şekilde duyabilir.

Bir vefat durumunu çocuğun hissetmemesi, anlamaması zordur. O karmaşayı, hüznü,
yası hisseder. Ölüm açıklanmadığında bir karmaşa, kafa karışıklığı yaşar. Açıklanmadığında korumaya çalıştığımız çocuk daha da travmatize olabilir. Anlam veremediği bir hengamenin içinde bulur çocuk kendini. Yas sürecine dahil olmamış olur. İnsanlar yaslarını yaşarken o bu süreci kaçırmış olur. Bu durumda onun yaşaması gereken yası yaşamamasına ve duygularını yaşamasına engel bir durumdur. Yaşanmamış yaslar insan ruh sağlığında halledilmesi önemli konulardandır. Terapide önemle üzerinde durulur. Bu duruma çocuğu maruz bırakmamak için en kısa zamanda açıklamak en sağlıklı olanıdır.

Peki kim açıklayacak?
Çocuğa bu haberi verecek kişi, çocuğun en yakını olmalıdır. Yani öncelikle
anne-baba. Ebeveynlerden birini kaybetmişse diğer ebeveyn açıklamalıdır. Anne babanın
beraber vefatı durumunda çocuğun kendini en yakın hissettiği akrabası açıklayabilir.

Nasıl bir tavırla açıklanmalı?
En önemli konu, üzüntüsünü, acısını, hüznünü, matemini yaşaması, ağlaması
normaldir. Bu duyguları hissediyorsa bu duyguları saklamaması sağlıklı olanıdır. Duygularını açıklamaya eklemesi de iyi olacaktır. “çok üzgünüm” gibi. Bu duyguları yaşaması çocuğun da duygularını dışavurmasına kapı açar. Açıklayan kişinin duygularını gizlemesi çocuğunda gizlemesine sebep olabilir. Sağlıklı bir durum değildir.

Küçük çocuklara nasıl açıklanmalı?
Doğadan, bitkilerden, hayvanlardan örnek vererek açıklanabilir.

Hangi cümlelerle açıklanmalı?
Her zaman yapılması gerektiği gibi basit ve kısa cümlelerle açıklanmalıdır. “abin
öldü”, “baban öldü”, kaza geçirip ölmüşse “kaza geçirip öldü”. Detaylandırmaya gerek yoktur.
Soru sorarsa yine aynı basit ve sadelikle açıklanmalıdır. Nasıl cevap verileceği bilinemiyorsa bunu sana sonra açıklayacağım diyip, düşünüp, danışarak sorusu yanıtlanabilir.

Geri gelecek mi? diye sorarsa
“Geri gelmesini istediğini anlıyorum. Maalesef ölen kişiler geri gelmez” denilebilir.

Defin sürecine katılımı nasıl olmalı?
7 yaş üzeri çocuk defin işlemine katılabilir. yakın şahit olmaması önerilir. Ergenlik
çağındaki çocuk yakından tanık olabilir. 7 yaş altı çocuk defin işlemine katılmaması önerilir.
Mezarlık ziyareti Kısa sürede çocuğa mezarlık ziyareti yaptırılabilir. Mekan algısı ve somutlaştırması açısından çocuk için önerilir.

Ölen kişi nerede?
“Cennete gitti denebilir” toprağın altından nasıl gitti diye sorarsa “melekler aldı
götürdü” denebilir. İnancı farklı olan kişiler kendi inançlarına göre basit ve kısa açıklama
yapabilir.

Ölen kişiyle ilgili çocuğun yanında konuşulmalı mı?
Evet konuşulmalı. Bu sayede çocuk duygularını dışa vurabilir. Ölen kişi ile ilgili olumlu
ve güzel anılar konuşulabilir.

Küçük yüreklere şifa olması dileğiyle. Bu konuda yardıma ihtiyaç duyan insanlara yardımcı olması dileğiyle.

Not: Pedagoji Derneğinin makalesinden yararlanılmıştır.
 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum